De dollar in de wereld — welke landen gebruiken USD als officiële valuta

De Amerikaanse dollar werd voor het eerst gelanceerd in 1792 toen de eerste zilvermunten werden geslagen in opdracht van de Amerikaanse staat. Tegenwoordig is de dollar de meest gebruikte valuta ter wereld en men schat dat 500–600 miljoen mensen hem dagelijks gebruiken.

Welke landen hebben dollar als valuta?

Naast de VS is de Amerikaanse dollar in nog eens 11 landen en territoria officiële valuta. Hieronder worden alle landen met dollarisering opgesomd, waarom ze voor USD kozen en wanneer de overgang plaatsvond.

De dollar in de wereld — land voor land

Hieronder volgt een kort overzicht van elk land dat officieel de US-dollar gebruikt, met historische achtergrond, lokale bankbiljetten en tips voor reizigers. De casestudies laten zien hoe dollarisering er in de praktijk uitziet en hoe verschillende landen omgaan met het ontbreken van een eigen monetair beleid.

Ecuador

Ecuador wisselde van valuta in januari 2000 na een van Latijns-Amerika's ernstigste financiële crises. De binnenlandse valuta, de sucre, had in één jaar 75% van zijn waarde verloren ten opzichte van de dollar, banken stortten in en de inflatie galopeerde. De overstap naar USD stabiliseerde de economie snel — de inflatie daalde van 91% in 2000 naar onder de 10% in 2002.

Ecuador geeft nog steeds eigen munten uit naast de Amerikaanse — zij worden centavos genoemd en zijn in de praktijk identiek aan Amerikaanse cent, maar geslagen met Ecuadoraanse motieven. Biljetten zijn altijd Amerikaans.

Tips voor reizigers: Dollarbiljetten werken precies als thuis. Vermijd biljetten boven 50 USD in kleine winkels en op markten — men kan moeilijk wisselen. Neem honderd-dollarbiljetten mee uit de nieuwere serie van 2013 om te voorkomen dat kassiers nep biljetten vermoeden.

El Salvador

El Salvador dollariseerde zijn economie in 2001 onder de wet op monetaire integratie. De colón, de oude valuta, hield op wettig betaalmiddel te zijn maar kreeg een officiële wisselkoers van 8,75 colón = 1 USD. Sinds 2021 is Bitcoin ook wettig betaalmiddel naast de USD — maar in de praktijk wordt de dollar nog steeds gebruikt voor de grote meerderheid van transacties.

Tips voor reizigers: De dollar wordt volledig gebruikt. Veel plaatsen in toeristische gebieden bieden Bitcoin-betaling via de Chivo-portemonnee, maar dit is vrijwillig.

Zimbabwe

Zimbabwe werd in 2008 getroffen door een van de ergste hyperinflaties in de geschiedenis — de inflatie bereikte 89,7 sextiljoen procent in november 2008. De eigen valuta, de Zimbabwaanse dollar, was in de praktijk waardeloos en Zimbabwe dollariseerde in 2009 met USD als primaire valuta, plus Soedanese ponden en Zuid-Afrikaanse rand. In 2019 werd een nieuwe Zimbabwaanse valuta gelanceerd (RTGS dollar, later Zimbabwaanse dollar), maar USD domineert nog steeds in de handelssector en wordt gebruikt bij de meeste exporttransacties en grotere betalingen.

Tips voor reizigers: Neem USD-biljetten in goede staat mee. Versleten of oudere biljetten (voor 2000) kunnen worden geweigerd. USD is de norm voor toerisme, hotels en safari.

Panama

Panama is een bijzonder geval: het land heeft een officiële valuta genaamd balboa, maar die bestaat alleen als munten. Alle bankbiljetten zijn Amerikaanse dollar. Balboa en USD hebben een 1:1-pariteit gehad sinds 1904 en het systeem is diep verankerd in het Panamese banksysteem. Panama heeft geen centrale bank en kan geen geld drukken — de beslissingen van de Federal Reserve sturen automatisch het Panamese monetaire beleid.

Tips voor reizigers: Altijd dollarbiljetten. Balboa (munten) en Amerikaanse munten zijn uitwisselbaar. Creditcards met Visa/Mastercard werken uitstekend in Panama City.

Marshalleilanden

De Marshalleilanden maken deel uit van het Compact of Free Association met de VS, een overeenkomst die de eilanden economische steun geeft en vrije toegang tot de Amerikaanse arbeidsmarkt in ruil voor militaire aanwezigheid van de VS. Het Compact maakt USD een vanzelfsprekende keuze. De Marshalleilanden hebben geen eigen bankbiljetten — altijd Amerikaanse dollar.

Tips voor reizigers: USD is de norm. Creditcards worden geaccepteerd in Majuro (de hoofdstad), maar contant geld is belangrijk op kleinere atollen.

Micronesië

De Federale Staten van Micronesië (FSM) maken deel uit van hetzelfde Compact of Free Association als de Marshalleilanden. FSM heeft nooit een eigen valuta gehad en gebruikt USD sinds de onafhankelijkheid in 1986. De economie is sterk afhankelijk van Amerikaanse steun en geldovermakingen van Micronesische emigranten in de VS.

Tips voor reizigers: USD is de norm. Contant geld belangrijk — kaarten worden niet altijd geaccepteerd buiten Pohnpei (het hoofdeiland).

Palau

Palau maakt ook deel uit van het Compact of Free Association met de VS (sinds 1994) en gebruikt USD zonder een eigen valuta. Palau staat bekend om zijn duikindustrie en natuurtoerisme, en de toeristische sector is grotendeels in USD geprijsd.

Tips voor reizigers: Altijd USD. Duikuitstapjes en resorts zijn geprijsd in dollar; contant geld kan nodig zijn voor markten en taxiservice.

Oost-Timor (Timor-Leste)

Oost-Timor adopteerde USD in 2000 tijdens de VN-overgangsadministratie (UNTAET) na de onafhankelijkheid van Indonesië. Het land heeft nooit een eigen valuta gehad als natiestaat. Oost-Timor geeft eigen munten uit, centavo, maar alle bankbiljetten zijn Amerikaanse dollar.

Tips voor reizigers: USD norm. Contant geld belangrijk buiten Dili (de hoofdstad). Oudere honderd-dollarbiljetten kunnen worden geweigerd — neem nieuwere biljetten mee.

Britse Maagdeneilanden

De Britse Maagdeneilanden (BVI) zijn een Brits overzees gebiedsdeel maar kozen in 1959 voor USD als officiële valuta om economische redenen — de handel met buren US Virgin Islands en Puerto Rico (beiden op USD) woog zwaarder dan de relatie met het Britse pond. Een zeldzame situatie waarbij een Brits grondgebied geen pond gebruikt.

Tips voor reizigers: USD norm. Road Town (Tortola) is financieel centrum met goede kaartacceptatie. Neem contant geld mee voor de kleinere eilanden.

Amerikaanse Maagdeneilanden

De Amerikaanse Maagdeneilanden (US Virgin Islands) zijn een VS-territorium en hebben USD als enige valuta gebruikt sinds de eilanden in 1917 van Denemarken werden gekocht. De economie wordt gedomineerd door toerisme en raffinage. Er worden geen eigen bankbiljetten of munten uitgegeven — alleen Amerikaanse.

Tips voor reizigers: Geen valutazorgen voor Amerikaanse reizigers — net als in de VS. Goede belastingvrije winkels in Charlotte Amalie (St Thomas).

Turks- en Caicoseilanden

De Turks- en Caicoseilanden zijn een Brits overzees gebiedsdeel in het Caribisch gebied dat in 1973 USD adopteerde. Net als BVI werden de economische banden met de VS-regio verkozen boven het pond. Het toerisme vanuit Noord-Amerika is dominant en maakt USD een vanzelfsprekende keuze.

Tips voor reizigers: USD norm. Providenciales (Provo) heeft goede infrastructuur. Creditcards worden breed geaccepteerd in toeristische gebieden.

Wat is dollarisering?

Dollarisering houdt in dat een land formeel of informeel zijn eigen binnenlandse valuta vervangt door de Amerikaanse dollar. Dit gebeurt gewoonlijk om drie redenen:

• Hoge inflatie of hyperinflatie — wanneer de eigen valuta zo snel in waarde daalt dat burgers er geen vertrouwen meer in hebben, zoals in Ecuador en Zimbabwe.
• Politieke of economische stabiliteit — USD wordt als betrouwbaarder beschouwd en vermindert valutarisico voor handel en investeringen.
• Nauwe band met de VS — landen in Compact of Free Association met de VS (Marshalleilanden, Micronesië, Palau) ontvangen economische steun en hebben om natuurlijke redenen de dollar geadopteerd.

Het nadeel van dollarisering is dat het land de mogelijkheid verliest een zelfstandig monetair beleid te voeren en zijn valuta niet kan devalueren om de concurrentiepositie te verbeteren.

De betekenis van de Amerikaanse dollar in de wereldeconomie

De US dollar is een valuta die grote invloed heeft op de valuta's van andere landen. Veel landen hebben ervoor gekozen hun valuta aan de Amerikaanse dollar te koppelen, wat betekent dat wanneer de dollar in waarde stijgt of daalt, veel andere valuta's in de wereld worden beïnvloed.

Voor de euro, die niet aan de dollar gekoppeld is, betekent het dat wanneer de dollar in waarde stijgt, de euro zwakker wordt tegenover veel valuta's in de wereld. Een zwakke euro stimuleert de Europese export maar maakt import duurder, terwijl Europeanen die op buitenlandse vakantie gaan minder koopkracht hebben.

De US dollar wordt ook gebruikt bij de prijsstelling en handel in grondstoffen zoals olie, tarwe, fruit en metalen. Dit is een van de redenen waarom veel centrale banken dollar gebruiken als reservevaluta om te kunnen handelen in deze grondstoffen.

Landen met een eigen dollar-valuta

Er zijn ook veel landen die een valuta hebben die "dollar" wordt genoemd — zoals Canada, Australië, Hong Kong, Singapore, Nieuw-Zeeland en Brunei. Deze binnenlandse valuta's hebben geen directe band met de US Dollar, ook al hebben sommige centrale banken hun lokale dollar aan de USD gekoppeld.

Zie ook: Dollarbiljetten en munten — alle coupures en portretten en Geldige dollarbiljetten — welke biljetten accepteert GWK?

Veelgestelde vragen over de dollar in de wereld

Welke landen gebruiken dollar als valuta?

De VS plus Ecuador, El Salvador, Zimbabwe, Panama, de Marshalleilanden, Micronesië, Palau, Oost-Timor (Timor-Leste), de Britse Maagdeneilanden, de Amerikaanse Maagdeneilanden en de Turks- en Caicoseilanden — totaal 12 landen en territoria met USD als officiële valuta.

Waarom gebruiken andere landen dollar?

Dollarisering vindt meestal plaats bij hoge inflatie, economische instabiliteit of nauwe handelsbetrekkingen met de VS. Ecuador en Zimbabwe stapten over op dollar na hyperinflatie; de Marshalleilanden, Micronesië en Palau zijn via Compact of Free Association verbonden met de VS.

Kan ik betalen met dollar in Nederland?

Nee, de euro (EUR) is de officiële valuta in Nederland. Dollar wordt niet geaccepteerd als betaalmiddel in winkels. Het is echter wel mogelijk dollars te wisselen naar euro's bij GWK Travelex, banken en wisselkantoren.